is een ongewenste reactie van het afweerapparaat op lichaamsvreemde stoffen. Bij het eerste contact met deze stoffen reageert het immuunsysteem door antistoffen en afweercellen aan te maken. Bij een volgend contact met dezelfde stof bepaalt het lichaam of en hoe het moet reageren. Bij 5 tot 10% van de honden ontstaat een ernstige allergische reactie, in plaats van geen of een geringe reactie. Bij dit herhaalde contact met het zogenaamde allergeen reageert het afweerapparaat met de productie van stoffen, die leiden tot een ontstekingsreactie van de huid en het optreden van jeuk. Er komen verschillende vormen van allergie voor.
De verdeling is ongeveer als volgt:

Een vlooienallergie ontstaat na contact met vlooienspeeksel. Vlooien zijn bloedzuigende insecten en om bloed op te kunnen zuigen moeten zij dit onstolbaar maken. Hiervoor brengen zij een microscopisch kleine hoeveelheid speeksel in het bijtwondje. In het geval van een vlooienallergie is het betreffende dier allergisch voor dit speeksel en enkele vlooienbeten zijn voldoende om de allergische reactie op gang te brengen.
Bij de hond ontstaat dan met name jeuk op het kruis en de rest van het achterlichaam, met als gevolg een ontstoken huid en veel kleine korstjes in dit gebied.

Het is vanzelfsprekend dat preventief een goede vlooienbestrijding op het dier en in zijn omgeving van groot belang is. Op het dier dienen middelen te worden gebruikt, die op of in de huid aanwezig blijven, zodat een vlo direct wordt gedood als hij op het dier terecht komt.

Treedt toch een allergische reactie op, dan is onderdrukking hiervan met behulp van o.a. corticosteroïden, zoals prednisolon, noodzakelijk. Hyposensibilisatie, dit is het ongevoelig maken van het dier voor het allergeen (zie verderop), is helaas bij een vlooienallergie niet mogelijk.

Wat is atopie?
Atopie is een erfelijke vorm van allergie voor stoffen die worden ingeademd, vergelijkbaar met hooikoorts bij mensen. De allergische reactie ontstaat na het inademen van stuifmeel van bloeiende planten en bomen, maar ook van huidschilfers van mens, dier en diverse huisstof- en voedermijten. Atopie is soms eerst seizoensgebonden (stuifmeel) en meestal treden de verschijnselen al voor 3-jarige leeftijd op. Met stijgende leeftijd kan ook het aantal stoffen toenemen waarvoor de hond allergisch is.
Bij de hond is er vaak sprake van een irritatie van de huid rond de ogen, rond de bek en van de onderpoten, wat zich uit in veel bijten aan de tenen.

In sommige gevallen vertoont het dier echter een algemene huidontsteking, met een donkere verkleuring en verdikking van de huid in de oksels, de liezen en het halsgebied. Ooguitvloeiing en niesbuien behoren ook tot de symptomen.

Bij de volgende rassen komt atopie gemiddeld meer voor:
Lhasa Apso, Schnauzer, Poedel, West Highland White-, Cairn-, Jack Russell- en Foxterrier, Dalmatische hond, Golden- en Labrador Retrievers.

Het stellen van een diagnose is niet eenvoudig. Op basis van de voorgeschiedenis en het uitsluiten van andere aandoeningen, zoals parasieten en een voedingsallergie, wordt een vermoedelijke diagnose "atopie" gesteld.

Wat is een allergietest en hoe werkt het?
Vervolgens kan er een allergietest, in de vorm van een huidtest, worden uitgevoerd. Hierbij wordt het "zieke" orgaan, de huid, getest. Een bloedonderzoek is een tweede mogelijkheid. Dit laatste onderzoek is met name gebruikelijk bij honden, waarbij de huid zodanig is veranderd, dat deze niet meer via de huidtest kan worden onderzocht.

In beide gevallen zal de hond gedurende twee weken voor de test niet meer met corticosteroïden mogen worden behandeld. Na een injectie met een depot-corticosteroïd geldt een wachttijd van zes weken.

De huidtest is ontwikkeld in overleg met Nederlandse huidspecialisten en wordt als volgt uitgevoerd: van ongeveer veertien verschillende allergenen en twee controle-oplossingen, een negatieve controle die geen reactie geeft en een positieve controle die de maximale reactie geeft, wordt een kleine hoeveelheid op verschillende plaatsen in de huid gespoten.

Na een kwartier worden alle injectieplaatsen beoordeeld op zwelling. Als een hond allergisch is voor een bepaalde stof, zal na injectie van deze stof in de huid een ontstekingsreactie ontstaan, die zich uit in een zwelling.

De behandeling kan vervolgens bestaan uit hyposensibilisatie, wat wil zeggen dat de hond voor de vastgestelde allergenen minder gevoelig of ongevoelig wordt gemaakt. Voor elke patiënt wordt een injectievloeistof op maat bereid, op grond van de verschillende stoffen die de allergie veroorzaken. Deze injectievloeistof wordt vervolgens met bepaalde tussenpozen en in steeds hogere dosering toegediend. Bij 70-75 % van de behandelde dieren treedt een duidelijke verbetering op.

Voedingsallergie bij honden
Dit is een overgevoeligheid voor bepaalde bestanddelen van het voedsel. Deze vrij zeldzame aandoening is niet ras- of leeftijdsgebonden. Bij honden is er vaak sprake van roodheid, jeuk en beschadiging van de huid door bijten en krabben op wisselende plaatsen van het lichaam.
De diagnose wordt gesteld door het geven van een laag-allergenendieet gedurende 4-6 weken. Een voorbeeld van zo’n dieet is het Kronfeld-dieet.
Dit dieet bevat alle bestanddelen die uw hond nodig heeft en in de juiste verhoudingen. Het is de bedoeling dat dit dieet zonder verdere toevoegingen wordt gegeven.

Strooi het zout over het hart en de lever en bak dit in de margarine en maïsolie. Na afkoelen Gistocalpoeder toevoegen. De rijst of de macaroni apart koken, af laten koelen en toevoegen aan het vlees. Dan kan de maaltijd in porties worden verdeeld en eventueel enkele dagen worden bewaard in de koelkast. Het dieet kan ook in een hoeveelheid voor een week of een maand worden gemaakt en in dag- of maaltijd porties worden ingevroren.

Wanneer de jeuk tijdens de testperiode sterk vermindert of zelfs verdwijnt, is de diagnose voedingsallergie gesteld. Vervolgens kan door het geven van bijvoorbeeld steeds 1 soort vlees worden gekeken voor welk bestanddeel van het oorspronkelijke voer de hond allergisch is. Zo kan een overgevoeligheid bestaan voor runder-of varkenseiwit, aanwezig in de meeste commerciële voeders. Soms is het dan mogelijk om als onderhoudsdieet een commercieel verkrijgbaar laag-allergenenvoer te geven.

Er zijn verschillende diëten voor honden beschikbaar:
- CARO lam en rijst
- James Wellbeloved, een engelse brok, met kalkoen en rijst
- Pedigree Selected Protein met vis en tapioca
- D/D van Hill's met lam en rijst

Contactallergie bij honden
Contactallergie is een overgevoeligheid van de huid voor bijvoorbeeld vloerbedekking, shampoo, schoonmaakmiddelen, vlooienband, etc. Soms is de voorgeschiedenis duidelijk en geeft verwijdering van het allergeen verbetering. Soms zijn plakproeven nodig, waarbij het verdachte allergeen op de huid "geplakt" wordt en de reactie hierop wordt bekeken.
De verschijnselen zijn roodheid en ontsteking van de huid op die plaatsen waar contact met het allergeen optreedt, bijvoorbeeld de buikhuid of het halsgebied.

Geneesmiddelenovergevoeligheid bij honden
Bepaalde soorten medicijnen zoals antibiotica kunnen ook een overgevoeligheidsreactie veroorzaken. Vaak is er dan sprake van een algemene roodheid van de huid, gepaard gaande met heftige jeuk. Bij verdenking hierop is het verstandig direct contact met uw dierenarts op te nemen.